|
| GUMBALAA HARTIIMA
Ɓernde am dilli haamtii nde arti e nduu fiɗtaandu Jam finaani nde wordu hofii e nduu rawaandu Gulaali ngulli oljo-oljo heewtii Haayre Laaw Cente-cente yimɓe tiindii tuddunde subaka law Oolel huɓtodini rewo e worgo fuɗnaange e hirnaange Kala ɗo njahru-ɗaa daande ko wootere ko woy heege !
Baydi Kacce Paam gollii ko ina haalee haa bada yejjittaake Oo beetawe ceeɗu e wooto e laamorɗe Laaw reedu Fuuta Jirwere tuddunde kolonyaal jawɗi e damɗi ina kuttaa Abel Sanndeer yooɓnaa ko firtude haɓɓere Fuuta Tawoyde Abdul Bookara no coofnaandi ruufta Abel Sanndeer woondii maa hoyna laamtooro Sidiki Waɗtude mo taamakuru roondo-kaake ina saɗti tigi Baydi Kacce jaɓaani Fuuta hoya tawa ina tawaa.
Nde naange ummini hoore raaŋani dow hoore Nde meenaali e kunaali ɓirateeɗi ciftinta kala ɓure Nde gole kacitaaje mbaɗdata oolel hakkunde gure, Fuuta finii fin’daani fewjanaama firtere Abel Sanndeer finii fin’daani yooɓanaama halkaare.
Baydi wakkii jaaru raaŋani Sanndeer Baydi maa jiima teeɓ-teeɓ tawoyi ngal nder Keeferal ina fiyi ceŋi kono pellitɗo aanaani Jeeyɗo nguurndam mum ndimaagu oon alaa ko roŋki Conndi ruppeet ! kural e goddol pat ! ɗaldaani ngal e woŋki.
Coreet-coreet ! tuddunde muum ullii e sooynde Njeƴtitaaki njeeƴaaki fof wontii wiinnde. Baydi waɗii fotde ko yiɗi fof yo won Tuubakooɓe pilnyitii mbiyi ngoo warngo yo ƴiiƴam ron. Leelde e yaawde ndimaagu Fuuta wontii ɓiɗɓe-naange Araaraay jeytaare ɗah e Ndar werlaa e jaynge Baydi suuɗii tati balɗe wiyaaka konngee. Baydi janfaa wattan ko ma o tonngee
Laamtooro Sidiki jaggaa waraa werlaa e naange Maamuudu Yero Sal jaggaa waraa werlaa e naange. Laawaare kolonyiri humpaani Fuuta fof waɗi oolel Baydi hirsaa hoore mum waɗaa beeynel Caari ƴiiƴam keccam deleb ngojjini mbeddaaji Ndar Hitaande 1890 nyalngu sappo settaamburu Ko sunaare jeese ngarti no goobiraaɗe boru.
Jaambaraagal wonaa haalde ko welaa ɗo welaa Jaambaraagal yilloto miin mbiy-mi ko alaa Ko ngal jikku yiɗde e teylaade hoore mum Daranaade ndimaagu e nafoore ngenndi mum.
Baydi Kacce yiɗanii Fuuta mum kala ɓure Mumtiri koyeera Fuuta mum conndi e kure Golli tuubakal ko jom lati heɓata e nyaaki.
Kono janfa Arɗo garɗo mo ardaani peewki Arɗo suuɗti mo kulol e kerse ɗeŋƴaaki Arɗo miijaaki janngo ko daartol jaŋtoytoo Arɗo mo wonaa hannde mo min paarnortoo.
Kono hannde gumbalaa e bawɗi alamari kartiima Ɓoggi jaambareeɓe noddii jaambareeɓe nootiima Hanki janfiiɓe ma hannde min kaaltat Golle maa haasideeɓe ubbu haande min piɗɗitat Yarlitaare mon hanki haa njanfa-ɗon mbara-ɗon Ɓiɗɓe Fuuta coodtii on ndanyii ronɓe on Heɓiiɓe ummitinii hare umminn-ɗon.
Aamadu Malal Gey Deesamburu 1982 |
|
Hakkeeji kala wonande DDD (Dental Doole Demokaraasi) © 2005
So won naamne
walla wasiyaaji njogi-ɗon, njokkondiree e
infos |